درباره سریال هدف ویژه(شکار صدام)
درباره سریال هدف ویژه(شکار صدام)
این سریال یادداشتها و خاطرات مامور سیا به نام جان نیکسون است. او در سال 2003 در جنگ آمریکا و عراق توانست صدام را که در چاهی اطراف یکی از روستاهای تکریت پنهان شده بود پیدا کند. او با توجه به مطالعات سال‌های طولانی بر روی شخصیت صدام حسین، رئیس‌جمهور عراق، و نیز با تحلیل‌های سیاسی موفقش، توانست به عنوان اولین بازجوی آمریکایی با صدام صحبت نماید. در نهایت علی رغم تحلیل او که معتقد بود شاید بتوان با صدام به توافق رسید و از ایجاد آشوب‌های بعدی جلوگیری کرد، صدام توسط دادگاه عراق و به حمایت آمریکا به اعدام محکوم شد.
هرچند نمی‌توان گفت تنها دلیل آشوبهایی که بعدها در عراق به وجود آمد و ده تا پانزده سال به طول انجامید مستقیما به این موضوع ارتباط دارد ولی این از اهمیش نمی‌کاهد. آشوبهایی از جمله پیوستن نیروهای بعثی به داعش. ناآرامی‌های گروههای مختلف مذهبی در نقاط مذهبی‌نشین و غیره…
کارگردان و نویسنده سریال هدف ویژه
در این سریال هشت قسمتی که به نویسندگی، تهیه کنندگی و کارگردانی لسلی گریف و در آمریکا در سال 2026ساخته شده چنان هیجانی وجود دارد که تصمیم گرفتم به طور خاص بر عناصر داستان نویسی از جمله پیرنگ داستان، تعلیق، کشمکش و نیز رویداد شگفت تمرکز نمایم. در نوشته‌های بعدی به دیگر عناصر خواهم پرداخت.
درباره پیرنگ داستان
داستان این سریال خطی تعریف می‌شود و رویدادها یکی پس از دیگری اتفاق می‌افتند. داستان از زمانی که جان کارشناس مطالعه روی شخصیت صدام است شروع می‌شود(وضعیت اولیه /پایدار) تا زمانیکه جنگ در خاورمیانه آغاز می‌شود(رویداد محرک/ایجاد مساله). صدام می‌گریزد و پنهان می‌شود.(اختلال در وضعیت اولیه). جان احساس می‌کند می‌تواند صدام را پیدا کند. تلاشش برای رفتن به عراق و موانعی که سر راهش قرار می‌گیرد؛ و تلاشش برای کنار زدن این مشکلات و رسیدن به آنچه گمان می‌کند برایش ساخته شده است،(کنش شخصیت داستان) همه و همه پشت سر هم قرار می‌گیرند و هر رویداد رابطه‌اش را با رویداد بعدی نشان می‌دهد. می‌توان گفت به دلیل ارتباط قوی رویدادها با یکدیگر و برقراری روابط علت و معلولی پیرنگ داستان انسجام لازم را دارد.
درباره کشمکش در داستان
کشمکش فیزیکی در داستان چیست؟
کشمکش در این داستان از چند بُعد قابل بررسی است. اول کشمکشهای فیزیکی است. مثلا زمانیکه جان نیکسون برای رفتن به عراق بر هواپیمای جنگی سوار می‌شود و مجبور است خودش را به بدنه هواپیما بچسباند تا از فشار هوا در امان بماند. یا زمانی که جان نیکسون برای اولین بار در یک میدان عملیاتی از اسلحه استفاده می‌کند و می‌تواند از پس آن برآید. همچنین با تعقیب و گریزی که برایش در نجف با نیروهای شیعه پیرو مقتدا صدر پیش می‌آید توانسته کشمکش فیزیکی ایجاد کند.
کشمکش عاطفی در داستان چیست؟
نویسنده توانسته است جای‌جای داستان را با چاشنی کشمکشِ عاطفی همراه کند. از حس ترحم جان به همسرش به دلیل بیماری ام اس. حسش به پدرش که بازنشسته ارتش است و سختگیرانه آرزوی رسیدن جان به نقطه‌ای را دارد که به او به عنوان یک قهرمان افتخار کند. حسش به صدام که برادرش را در عراق کشته. حس تنفری که پدر جان به خاطر از دست دادن پسرش از صدام دارد. همه و همه باعث ایجاد کشمکش‌هایی است که داستان را پر از هیجان عاطفی می‌نماید.
کشمکش اخلاقی در داستان چیست؟
کشمکش اخلاقی نیز در این داستان کمتر از کشمکشهای دیگر نیست. آیا رها کردن همسرش که ام اس دارد برای پیدا کردن صدام اخلاقی است؟ اعدام صدام که مسئول کشتن هزاران نفر در عراق و منطقه است اخلاقی است یا توافق با او برای جلوگیری از کشتار بیشتر؟ آیا کشته شدن نیروهای آمریکایی اخلاقی است یا تلاش برای آرام کردن منطقه؟و بسیاری سوالات اخلاقی دیگر که با دیدن این سریال به ذهن متبادر می‌شود.
کشمکش روحی در داستان چیست؟
کشمکشهای روحی جان در درون خودش نیز در این داستان قابل توجه است. ترسی که از مواجه شدن با تروریست‌ها در کوچه و خیابان دارد. یاس و ناامیدی در ناتوانی‌اش برای رساندن صدای تحلیلهایش به مقام‌های بالاتر. یاس و افسردگیش بعد از، کشته شدن دوست صمیمی‌اش. مواجه شدن با صدام و ترسی که صدام در او زنده می‌کند. قدرت سخنوری صدام و استدلال‌هایش که جان را تحت تاثیر قرار می‌داد. درک جان از شخصیت صدام و حسش به او که ترکیبی از تنفر و خشم به همراه همدلی با او بود؛ سریال را دوست داشتنی می‌کند.
البته باید یادآوری کنم که هیچکدام از این کشمکشها مستقل از هم نیستند. هر کدام ممکن است چند نوع کشمکش همزمان داشته باشند.
تعلیق در داستان
شاید در نگاه اول ایجاد تعلیق برای مخاطبی که می‌داند قرار است صدام اعدام می‌شود سخت به نظر برسد ولی می‌بینیم اعدام صدام در حاشیه است. تعلیق، خودش را در موارد دیگر نشان می‌دهد که مخاطب را به خصوص مخاطب ایرانی که به گمان من در جنگی مشابه و شرایط سیاسی شبیه به سال 2003 عراق است به دنبال خودش بکشاند. تعلیقی که نه در پایان بلکه از نحوه رسیدن به پایان، پیامدهای تصمیم‌گیری‌ها و خطرات آن صحبت می‌کند. آیا جان می‌تواند مقام‌های بالاتر را راضی کند که برای پیدا کردن صدام به عراق برود؟ می‌تواند به گروه گشت کمک کند صدام را پیدا کنند؟
تنها سرنخ یعنی پسرعموی صدام را می‌توانند پیدا کنند؟ پسرعموی صدام محل اختفای او را لو می‌دهد؟ صدام در بازجویی همکاری می‌کند؟ جان موفق می‌شود تاثیری روی مقامات بالاتر بگذارد که با صدام توافق کنند ؟ صدام حاضر می‌شود با آمریکا توافق کند؟ آیا همسر جان با توجه به بیماری‌اش در روند داستان تاثیر می‌گذارد؟ آیا پدرش که بیمار شده و در بیمارستان بستری است چه تاثیری در کار جان می‌گذارد؟ این تعلیق‌ها در این سریال آنقدر زیادند که به شما اجازه نمی‌دهند به چیزی جز ادامه دادن و تمام کردن سریال فکر کنید.
نویسنده داستان علاوه بر رمزآلود کردن داستان سعی کرده است با گذاشتن جان بر سر دو راهی که هر دو راههای نجات بخشی نبودند تعلیق ایجاد کند: برگشت به خانه و رسیدگی به وضعیت همسرش که به او نیاز داشت و یا تنها گذاشتن تیم در عملیاتی که می‌دانست حضورش می‌تواند مفید باشد.
غافلگیری روایی
نویسنده در آخر داستان با غافلگیری روایی و فاش کردن یک راز، به داستان زیبایی می‌بخشد. پدر جان رازی را در مورد برادرش بر ملا می‌کند و به جان می‌گوید برادرش در جنگ کشته نشده و خودکشی کرده است و به این خاطر قضیه را نگفته تا جان روحیه‌اش را از دست ندهد.
رویداد شگفت در داستان
شاید اول فکر کنیم رویداد شگفت در این داستان با توجه به اینکه بر پایه واقعیت است وجود ندارد و خب همه می‌دانیم صدام در دادگاه عراق محکوم به اعدام شد. ولی آنچه اهمیت پیدا می‌کند رویداد شگفت این داستان و سریال نیست بلکه مواجهه مخاطب با امکانی است که در پایان داستان متوجه آن می‌شود. شاید آمریکا می‌توانست از به وجود آمدن داعش در عراق و از هرج و مرج پانزده ساله که تا حال هم ادامه دارد جلوگیری کند و نکرد. یک امکان تاریخی که مخاطب را وامی‌دارد به تصمیم‌گیری سیاسی و پیامدهای تاریخی آن دوباره فکر کند.
اگر دوست داشتید سریال هدف ویژه یا شکار صدام را تماشا کنید اینجا را کلیک کنید.
اگر دوست داشتید درباره فیلم‌های دیگه‌ای که درباره‌شون نوشتم اطلاعات کسب کنید اینجا را کلیک کنید.
